Praktikat e mira Bujqësore për prodhimin e perimeve

PRAKTIKAT E MIRA BUJQËSORE – UDHËZIME TË PËRGJITHSHME MBI PRODHIMIN E PERIMEVE

Udhëzimet janë të zbatueshme për prodhimin, vjeljen, ruajtjen, etj. të perimeve (përfshirë perime gjethore, kungulloreve dhe perimeve frutore, rrënjore dhe rizomave, bishtajore). 

Fara dhe Fidan                           

  • Kërkoni varietete të cilat janë rezistente ndaj dëmtuesve dhe sëmundjeve,  rezistente ndaj nxehtësisë dhe jo OMGJ. 
  • Mbani farat në enë të mbyllura dhe ruajini në një vend të freskët dhe të thatë.

Menaxhimi i tokës 

  • Aplikoni shpesh plehra ose materiale të tjera organike (përfshirë mbetjet e bimëve) dhe të bimët bimore mbuluese dhe/ose bimët e plehërimit të gjelbër dhe minimizoni lëvizjen mekanike në fusha.
  • Nëse është e nevojshme, toka acidike mund të korrigjohet me anë të gëlqerizimit, ndërsa toka alkaline mund të korrigjohet nga squfuri. 
  • Nëse është e nevojshme, toka e kripur mund të korrigjohet duke shpëlarë tokën, duke punuar sipërfaqen e tokës dhe duke zvogëluar përdorimin e agro-kimikateve.

Përdorimi i Plehrave 

  • Aplikoni nivelin e kërkuar të plehrave në kohën e duhur. 
  • Përdorni plehra organikë dhe pleh organik të dekompozuar mirë. 
  • Mbani plehrat në një vend të thatë, të pastër dhe të mbyllur. 
  • Mos përdorni thasët bosh të plehrave/ thasët e plehrave të përdorura për perimet e vjela.

Ujitja

  • Ujisni fushat herët në mëngjes, vonë në mbrëmje ose natën. 
  • Shmangni përhapjen jo të njëllojtë të ujit. 
  • Përshtasni metodat e mikro-ujitjes si psh. ujitja me pika ose me spërkatës.

Menaxhimi i dëmtuesve dhe sëmundjeve 

  • Gjithmonë përdorni metoda parandaluese. Shembuj janë përdorimi i farave/fidanëve të pastra, kryerja e qarkullimit të bimëve dhe mbjelljet e ndërmjetme (bimë të ndryshme në të njëjtin rresht – intercropping), mbjellja e bimëve për plehërim të gjelbër, gardhet dhe bimët me vlera parandaluese për insektet dëmtues, dhe heqja e menjëhershme e materialeve të infektuara/të sëmura. 
  • Merrni masa të kontrollit fizik. Shembuj përfshijnë mbledhja e thjeshtë me duar, ngritjen e grackave, pastrimi i pluhurit, punimi i tokës, plehërimin organik, solarizimin e tokës dhe përdorimin e parcelave të rrethuara me rrjetë dhe serave. 
  • Nëse është me të vërtetë e nevojshme, përdorni bio-pesticide/pesticide sintetike.

Përdorimi i Pesticideve 

  • Bleni dhe përdorni vetëm pesticide të regjistruara. 
  • Mos aplikoni pesticide gjatë erës së fortë dhe shiut të rëndë. 
  • Respektoni rreptësisht periudhën e karencës në etiketën e pesticideve (d.m.th. intervali i kohës midis aplikimit të pesticideve dhe vjeljes së bimëve). 
  • Mbani pesticidet në ambalazhet origjinale dhe mbajini ato të mbyllura fort në një vend të freskët dhe të ajrosur mirë. 
  • Mos ricikloni ose ripërdorni ambalazhet e pesticideve për përdorim tjetër.

Vjelja dhe Pas-vjelja

  • Vjelja duhet të kryhet në fazën e duhur të pjekurisë së bimëve. 
  • Vjelja të kryhet gjatë pjesës më të freskët të ditës – qoftë herët në mëngjes ose pasdite vonë.
  • Nëse është e nevojshme, prodhimet e vjela duhet të lahen me ujë të pastër dhe uji i tepërt duhet të hiqet para paketimit ose ruajtjes.
  • Lani duart me sapun para dhe pas prekjes së produkteve. Mos pini duhan, pini ose hani gjatë vjeljes. 
  • Gjithmonë mbani ambalazhe, paketime, mjete, pajisje, zona të pastra dhe të rregullta për paketim dhe për ruajtje.